Cyberbezpieczeństwo w przedsiębiorstwach wodno-kanalizacyjnych nie jest już opcją – to konkretne wymaganie, które dotyczy coraz większej liczby podmiotów.
Wraz z nowymi przepisami i coraz bardziej złożonymi atakami, branża potrzebuje wsparcia – organizacyjnego, technologicznego i finansowego. W tym celu powstał program ,,Cyberbezpieczne Wodociągi” – to realna szansa na sfinansowanie działań, które i tak będą wkrótce wymagane przepisami.
Jeśli nie wiesz jeszcze, czym dokładnie jest dyrektywa NIS2 i kogo dotyczy, sprawdź nasz wpis: (tu będzie link do wcześniejszego wpisu)
Czym jest program Cyberbezpieczne Wodociągi?
Ministerstwo Cyfryzacji, w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, uruchomiło specjalny program grantowy dla sektora wodociągowego. Celem jest wsparcie podmiotów realizujących zadania o charakterze użyteczności publicznej, które są narażone na cyberataki – zarówno na poziomie organizacyjnym, jak i technicznym.
W praktyce program Cyberbezpieczne Wodociągi 2025 pozwala na pozyskanie dofinansowania – aż do 300 000 EUR w formule pomocy de minimis – z przeznaczeniem na modernizację środków technicznych, wdrożenie systemów zabezpieczeń IT i OT, szkolenia, audyty oraz działania edukacyjne. Nie jest wymagany wkład własny.
Jakie są warunki uczestnictwa?
Aby wziąć udział w programie, podmiot musi:
- realizować zadania o charakterze użyteczności publicznej w zakresie zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków,
- mieć status operatora usług kluczowych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (lub być na drodze do jego uzyskania),
- wykonać audyt obecnego stanu bezpieczeństwa – organizacyjnego i technicznego – oraz określić istniejące podatności,
- przygotować plan wdrożenia wraz z harmonogramem i kosztorysem,
- złożyć wniosek o dofinansowanie w wyznaczonym terminie (od 1 stycznia 2025 do 30 czerwca 2026),
- stosować się do wymogów określonych w regulaminie konkursu oraz rozporządzeniu ministra cyfryzacji w sprawie udzielania pomocy de minimis.
To zasady zaprojektowane tak, by nie wykluczać mniejszych przedsiębiorstw wodociągowych, a jednocześnie zapewnić realny efekt podniesienia poziomu cyberbezpieczeństwa.
Co można zrealizować w ramach programu?
Zakres dofinansowania obejmuje działania, które zwiększają bezpieczeństwo operacyjne i zgodność z przepisami. Finansowane będą:
- Inwestycje w systemy sterowania, segmentację sieci IT (technologii informacyjnych) oraz OT (technologia operacyjna) w przemysłowych systemach sterowania,
- Wdrożenie polityk zarządzania bezpieczeństwem informacji.
- Audyty systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji wraz z analizą ryzyk i podatności.
- Testy techniczne np. symulowane cyberataki na użytkowników sieci i systemów informacyjnych.
- Szkolenia z zakresu cyberbezpieczeństwa dla kadry kierowniczej oraz pozostałych pracowników.
- Działania edukacyjne i organizacyjne służące ciągłości działania.
Pełny katalog kosztów kwalifikowanych znajdzie się w rozporządzeniu ministra cyfryzacji w sprawie udzielania pomocy de minimis, które zostanie opublikowane w regulaminie konkursu grantowego najpóźniej do 30 czerwca 2026 r.
Link: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2025/729
Kto może złożyć wniosek o dofinansowanie?
Każde przedsiębiorstwo odpowiedzialne w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę – zarówno małe zakłady komunalne, jak i większe operatorzy systemów SCADA – może ubiegać się o wsparcie. Wymagane jest wykazanie, że podmiot pełni funkcję operatora usług kluczowych w rozumieniu przepisów, co często jest tożsame z rolą, jaką pełni w lokalnym systemie wodociągowym.
Każdy wniosek powinien opierać się na audytach, dokumentujących aktualny stan zabezpieczeń, zidentyfikowane podatności oraz planowane wdrożenia. To nie tylko obowiązek formalny, to krok w stronę świadomego i trwałego zabezpieczenia infrastruktury.
Terminy i procedura
Nabór wniosków zaplanowano na okres od 1 stycznia 2025 do 30 czerwca 2026r. Złożone dokumenty będą oceniane przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa. Program nie wymaga współfinansowania – finansowanie obejmuje nawet 100% kosztów kwalifikowanych, w formule pomocy de minimis na wsparcie.
Dla firm planujących wdrożenia warto już teraz przygotować dokumentację, zaktualizować polityki bezpieczeństwa i rozpocząć konsultacje z ekspertami. Z naszej strony rekomendujemy nie czekać do ostatniej chwili – zgodnie z projektem rozporządzenia ministra cyfryzacji, procedury oceny będą kompleksowe.
Dlaczego warto skorzystać?
Cyberbezpieczny wodociąg to nie marketing – to strategia odpowiedzialnego zarządzania. Coraz częstsze ataki na przemysłowe systemy sterowania pokazują, że cyberbezpieczeństwo nie ogranicza się do ochrony sieci biurowej. Chodzi o funkcjonowanie całej organizacji – od pompowni po serwerownie.
Dofinansowanie pozwala nie tylko spełnić wymogi prawne, ale też przygotować się na rzeczywiste zagrożenia. Program ma potencjał zmienić sposób myślenia o ochronie w sektorze wodnym – przechodząc od reaktywności do świadomego, odpornego zarządzania infrastrukturą OT.
Podsumowanie
Program Cyberbezpieczne Wodociągi to konkretne narzędzie dla przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych, które chcą nie tylko spełniać przepisy, ale realnie zabezpieczyć się przed zagrożeniami. Dzięki wsparciu z krajowego planu odbudowy, każdy podmiot może wdrożyć nowoczesne rozwiązania, przeszkolić personel i przygotować się na wyzwania cyfrowego świata.
Źródła:
- Gov.pl – Cyberbezpieczny Wodociąg: założenia nowego konkursu grantowego ze środków KPO
https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbezpieczny-wodociag-zalozenia-nowego-konkursu-grantowego-ze-srodkow-kpo - Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności – komponent C3.1.1
https://www.gov.pl/web/kpo - Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2018 poz. 1560 z późn. zm.)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001560/U/D20181560Lj.pdf - Dyrektywa (UE) 2022/2555 (NIS2) w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa w całej Unii
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32022L2555 - Centrum Projektów Polska Cyfrowa – jednostka wdrażająca programy z zakresu cyfryzacji, w tym konkursy KPO
https://cppc.gov.pl - Projekt rozporządzenia Ministra Cyfryzacji w sprawie udzielania pomocy de minimis na wsparcie w zakresie cyberbezpieczeństwa w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych – zapowiedziane do publikacji w regulaminie konkursu grantowego w 2025 r.